مسجد جامع شهر یزد

شاهکاری نوآور در معماری مساجد در ایران

سرگذشت مسجد جامع شهر یزد در طول تاریخ

سید رکن الدین پس از احداث بقعه، میدان، آب انبار و ساعت در این شهر به تعمیر و تجدید بنای مسجد جامع یزد پرداخت.

اصیل‌ ترین بخش های هنر معماری بی نظیر ایرانی در گچ کاری‌، شبستان، صحن، گنبد، کاشی کاری و مناره های برافراشته آن به چشم می خوره و شما رو جذب می کنه.

این مسجد بزرگ در اصل طی 100 سال و سه دوره مختلف بنا شده . پایه ‌های اصلی آن توسط ساسانیان به عنوان آتشکده ایجاد شد و بنای فعلی مسجد، از لحاظ شیوه معماری متعلق به دو دوره موسوم به آذری در ایرانه.

معماری مسجد جامع شهر یزد

صحن وسيع مسجد مستطيل شكله و بیش از 1000 متر مربعه. در وسط آن نیز مهتابی بزرگی به منظور اقامه نماز در فصول مناسب قرار گرفته.

دور تا دور صحن، رواق هايی قرار داره كه علاوه بر ايجاد سر پناه و سايبان، زيبايی خاصی به فضای صحن داده و اون رو از يكنواختی خارج کرده.

مردم شهر یزد تصور می کنن که خاک کاشی های به کار رفته در این مسجد و همین طور مصالح این مسجد از کربلا آورده شده و برای ساختن آن به جای آب، از گلاب مخصوص استفاده شده.

این مسجد مشتمل بر مناره، يك ايوان بلند، گنبد خانه، دو شبستان تابستانه با دو گرم خانه در ضلع شرقی و غربی، يك صحن بزرگ مستطيل شكل و دو پايابه.

گرمخانه شرقی به شبستان شازده معروفه و جديدا توسط هيئت حاميان مسجد بازسازی شده.

مجموعه ايوان، گنبد خانه و فضاهاي پيرامون آن، زيباترين بخش بنا رو تشکیل می دن و مسجد جامع یزد رو پر شکوه تر کردن.

این بنا دارای شش ورودیه كه در اضلاع مختلف آن واقع شدن. ورودی اصلی كه در ضلع شرقی مسجد واقع شده دارای سر دری بلند و كتيبه های كاشی معرقه که دو مناره نيز بر روی آن ساخته شده.

اين سردر زيبا در زمان شاهرخ تيموری به بنا اضافه شده و بر آن تزئينات و كاشی معرق با نقوش گره چينی و اسليمی كار شده. بخش اعظم اين آثار به مرور زمان تخريب شده بود که در تعميرات هئيت حاميان بازسازی شده.

واقعا میشه گفت که این بنا همچون میدان امیر چخماق یزد، بقعه دوازده امام یزد و باغ دولت آباد یکی از آثار تاریخی بسیار جذاب و زیبای این شهره.

محراب اصلی يا محراب واقع در گنبد خانه يا مقصوره يك دهانه مستطيل شکله كه از دو طرف آن معبرهای تنگ و كوتاهی به دو سوی گنبد خانه راه دارن.

اين محراب زيبا مزين به انواع نقوش كاشی معرق، كتيبه و آجر ضربیه و بر دو كاشی ستاره ای شكل اسم استادكار و تاريخ ساخت محراب (777 هجري) نقش بسته.

محراب این مسجد از سنگ مرمر یکپارچه بوده که دارای قسمتی با شکل کاشی کاری کوچک به شکل کره زمینه و از همه رنگ ها در آن به کار رفته.

گنبد زيبای مسجد از نوع دو پوسته پيوسته بوده و بر آن نقش گل صابونكی معقلی با ظرافت اجرا شده و بر ساقه آن كلمه «الملك اللّه» به خط كوفی تكرار شده.

دو مناره مسجد جامع كه ارتفاع تقريبی آنها 52 متره، داراي قطری در حدود 8 متر بوده و در دوره صفوی به بنا افزوده شد. اما در سال 1313 فرو ريخته و دوباره تجديد بنا می گردد.

يكی از مناره های این مسجد تاریخی دارای پلكان دو طرفه است که در سفر یزدت از آن دیدن خواهی کرد.

در سایت ویکی پدیا درباره مسجد آمده است که:

مسجد جامع یزد بنایی تاریخی در یزد است که در طی حدود 1000 سال و سه دوره بنا شده است. پایه‌های اصلی این مسجد در زمان ساسانیان بر روی یک آتشکده گذاشته شده؛ ولی بعد از اسلام در دورهٔ ایلخانی و تیموری به صورت مسجد تکمیل شده است.

بنای گنبد خانه متعلق به دوره ایلخانی و سردر رفیع مسجد را متعلق به زمان شاهرخ و دوره تیموری دانسته‌اند. این بنا از لحاظ خوابیدگی گنبد، سردر افراشته و بلند و همچنین کاشی‌کاری زیبا و منحصربه‌فرد شهرت دارد.

تغییرات مسجد جامع تا به امروز

در دوره قاجاريه تخريب و نوسازی وسيعی در مجموعه مسجد جامع رخ می ده كه باعث دگرگونی و تغيير چهره آن میشه.

اين اقدامات در زمان فرمانروايی شاه محمد ولی ميرزا در يزد و در زمان سلطنت فتحعلی شاه قاجار رخ می ده و عمليات ساختمانی وی از سال 1236 آغاز و در سال 1240 به پايان می رسه.

وی اقدام به تخريب بخش های قديم مسجد نموده و صحن بزرگ فعلی مسجد با رواق های اطراف اون رو اضافه می كنه. همچنين شبستان بزرگی در ضلع غربی مسجد بر روی ساخت و سازهای كاكويان احداث كرده و انحراف قبله اون رو تصحيح می كنه كه در حال حاضر به شبستان شازده مشهور.

احیاء دوباره مسجد جامع

بعد از اين اقدامات موقوفات قديمی مسجد از بين رفت. بدين ترتيب به علت عدم وجود ضمانت مالی در مدت زمان طولانی و نزديك به يك قرن، مسجد روی به تخريب نهاد تا در سال 1349 هيئت حاميان مسجد جامع كبير يزد، تحت نظارت مرحوم حاج سيد علی وزيری و به ياری محمد تقی مصطفوی (‌باستان شناس) تشكيل و به احيای مسجد پرداختن.

به هر تقدير علی رغم نو سازی مسجد كه منجر به احيای اين بنای بزرگ تاريخی شد، توسط هيئت حاميان، تصميم بر تخريب ‌بقايای بناهای اوليه گرفته شده و در مكان آن شبستان جديدی در ضلع شرقی صحن ساخته شد تا یکی دیگر از جاهای دیدنی یزد رقم بخوره.

مسجد جامع یزد کجاست؟

آدرس این مسجد در خیابان امام، مقابل برج ساعت، انتهای خیابان مسجد جامع، واقع شده.

ساعات مجاز بازدید از مسجد جامع چه زمان هائیه؟

هر روز حدودا از ساعت 7:00 الی 20.00 پذیرای مسافران و بازدید کنندگان است.

آدرس مسجد جامع شهر یزد در گوگل مپ

وقتی با آژانس مسافرتی فارا گشت کوروش کبیر تماس می گیری همکاران ما به تمامیه سوالات شما درباره بهترین فصل برای سفر به یزد، امکانات و درجه هتل های پکیج  سفر به یزد فارا گشت در ایام عادی یا تور یزد با گشت و راهنما برای تعطیلات نوروز و خدمات گشت ها و بهترین راهکار ها پاسخ می دن پس خیالت راحت باشه.

پیشنهاد میکنم مطلب کدام آژانس بهترین تورهای یزد با گشت و راهنما رو داره در سایت فارا گشت مطالعه کنی.

پاسخگویی به همه شما عزیزان یکی از وظایف مورد علاقهٔ ماست. پس برای دریافت اطلاعات بیشتر و زمان و شرایط رزرو تور می ‌تونی با شماره تلفن های زیر تماس بگیری:

تورهای پیشنهادی: